PRZYGOTOWANIE DO WDROŻENIA REFORMY SYSTEMU BUDŻETOWEGO I NOWEJ KLASYFIKACJI BUDŻETOWEJ

Ustawa z 27 lutego 2026 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (projekt UD40) zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do zrealizowania Reformy Systemu Budżetowego (RSB) w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Nowe przepisy wprowadzają zamiany w systemie klasyfikacyjnym – wprowadzają przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego określonych w ustawie o finansach publicznych (art. 124 i odpowiednio art.236). Dotychczasowe grupy wydatkowe zostaną zastąpione nowymi, co w fundamentalny sposób wpływa na planowanie budżetowe i wykonywanie budżetu. Przykładowo dotychczasowe wydatki bieżące na zakup np. komputerów staja się z mocy prawa wydatkami majątkowymi.

Zmiany klasyfikacji budżetowej wynikają z faktu, iż odstępuje się w niej od uwzględniania Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). W wyniku wieloletnich zmian i ewolucji klasyfikacji budżetowej oraz obszarów objętych klasyfikacją PKD, dotychczasowe powiązania między nimi straciły swoje uzasadnienie i użyteczność. Zmiany zachowują obecną strukturę klasyfikacji i podział na: dział, rozdział, paragraf. W związku z tym najistotniejsze zmiany są wprowadzane w części paragrafowej klasyfikacji. W rozporządzeniu ujęto nowe numery paragrafów wchodzące w skład nowych grup wydatkowych określonych w art. 124 i odpowiednio w art. 236 ustawy o finansach publicznych. Zastosowana zostanie również nowa zasada „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronnie dochodów jak i wydatków.

Przewiduje się opracowanie kluczy przejścia z dotychczasowej klasyfikacji paragrafowej na nową, które zostaną udostępnione później przez Ministerstwo Finansów.

Zmieniona klasyfikacja będzie lepiej odpowiadać na potrzeby budżetowe i statystyczne. Celem zmiany jest zwiększenie przejrzystości informacji pozyskiwanych za pomocą klasyfikacji, a także zapewnienie większej spójności z systemami statystycznymi.

Ponadto w celu zapewnienia jednolitego ewidencjonowania danych w zakresie gospodarowania środkami publicznymi proponuje się, by minister właściwy do spraw finansów publicznych zamieszczał na stronie internetowej wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji do kont księgowych.

Nowe przepisy spowodują zmiany w obszarze zarządzania budżetem państwa i budżetem jednostki samorządu terytorialnego, w tym w zakresie zadań zleconych i dotyczą m.in. usprawnienia procesów związanych z opracowaniem projektów planów/planów finansowych oraz harmonogramu dochodów i wydatków, czy udoskonalenie warstwy prezentacyjnej budżetu.

Nowe przepisy spowodują również zmiany w obszarze zarządzania inwestycjami publicznymi, gdyż obejmują pakiet przepisów, które mają na celu zwiększenie przejrzystości procesu planowania inwestycji publicznych, poprawę jakości przygotowania i zbierania danych na temat nowych inwestycji, a w rezultacie zwiększenie efektywności i gospodarności wydatkowania środków publicznych.